pH Metre ve Analiz Cihazları

Analiz grubunda hangi cihazlar var?

• pH, ORP ve iletkenlik ölçüm cihazları: Panoya ya da sahaya monte edilir ve ölçümü sürekli (online) yapar. pH sıvının asitlik ya da bazlık derecesini, ORP (redoks potansiyeli) çözeltinin yükseltgen ya da indirgen gücünü yansıtan potansiyeli, iletkenlik ise sıvının elektrik akımını iletme yeteneğini gösterir. Bu grupta iletkenlik ve pH/ORP ölçen SEKO Kontrol 40 ile ölçülen değere göre röle ve analog çıkışlarını yöneten SEKO Kontrol 100 çok parametreli ölçüm cihazı yer alır.
• Bakiye klor ölçüm cihazı: Dezenfeksiyon için klorlanan suda, suyun klor ihtiyacı karşılandıktan sonra kalan klor miktarını sürekli ölçer.
• Çözünmüş oksijen ölçüm cihazı: Suda çözünmüş oksijen miktarını ölçer. Suyun çözebildiği oksijen miktarı sıcaklığa bağlı olduğundan çözünmüş oksijen ölçümünde su sıcaklığı da ölçülür.
• Bulanıklık ölçüm cihazı: Sıvının bulanıklığını, yani berraklık kaybını ölçer. Bulanıklık, sıvıya gönderilen ışığın askıdaki parçacıklarca saçılmasından ölçülür ve NTU (nefelometrik bulanıklık birimi) ile ifade edilir.
• Numune alma cihazı: Otomatik numune alma cihazı atık su arıtma tesislerinde, fabrika rögar ve menhollerinde, dere ve su kanallarında zamana göre, akışa göre ya da elle numune alır. Belirli aralıklarla alınan numuneler bir kapta birleştirilir ve laboratuvar analizi için temsilî bir karışım (kompozit numune) oluşur.

Analiz cihazlarını su arıtmanın yanında başka sektörlere de veriyoruz: pH, ORP, iletkenlik, çözünmüş oksijen ve bakiye klor ölçüm cihazlarını gıda, tekstil, ilaç, maden ve demir çelik tesislerine; bulanıklık ölçüm cihazını tekstil ve ilaç tesislerine.

pH metre nasıl çalışır?

pH metrenin algılayıcı parçası pH elektrodudur (pH probu da denir). Elektrotta cam membranlı bir ölçüm yarım hücresi ile bir referans yarım hücresi bulunur; cihaz ikisi arasındaki potansiyel farkını ölçer ve pH değerine çevirir. Gerilim ile pH arasındaki ilişki sıcaklıkla değiştiği için ölçümde otomatik ya da elle sıcaklık kompanzasyonu yapılır. Elektrot, pH’ı bilinen tampon çözeltilerle düzenli olarak kalibre edilir; kalibrasyonun adımları, eğim ve sıfır noktası pH metre kalibrasyonu rehberinde anlatılır. ORP, iletkenlik ve bulanıklık sensörlerinin çalışma ilkeleri endüstriyel sensör çeşitleri rehberinde anlatılır.

Sürekli (online) ve çevrim dışı (offline) pH ölçümü arasındaki fark nedir?

Çevrim dışı ölçümde numune prosesten alınır ve ayrıca ölçülür. Online ölçümde ise elektrot prosese ya da ana prosesten ayrılan bir yan akışa yerleştirilir ve ölçüm sürekli yapılır. Online pH cihazı, el tipi ya da laboratuvar tipi pH metreden farklı olarak panoya ya da sahaya kalıcı olarak monte edilir ve ölçüm sonucunu sürekli olarak analog bir sinyal ya da haberleşme arayüzüyle kontrol sistemine gönderir; proses dilinde pH transmitteri ya da pH analizörü olarak da anılır. Bu cihazların sinyali nasıl ilettiği transmitter nedir rehberinde anlatılır.

Her uygulamada sürekli ölçüm gerekmez; bazen sistemin doğru çalıştığını aralıklı ölçümlerle doğrulamak yeterlidir. Değerin sürekli izlenmesi ve kontrol sistemine aktarılması gerekiyorsa online cihaz uygundur.

Analiz cihazı nasıl seçilir?

1. Ölçülecek değer: pH, ORP, iletkenlik, bakiye klor, çözünmüş oksijen ya da bulanıklık.
2. Sürekli ölçüm mü, laboratuvar analizi mi: Değerin sürekli izlenmesi gerekiyorsa online ölçüm cihazı, belirli bir süreyi ya da akışı temsil eden numunenin laboratuvarda analiz edilmesi gerekiyorsa otomatik numune alma cihazı seçilir.
3. Akışkan ve ölçüm noktası: Sensör ve akışkana değen parçalar akışkana göre seçilir. Ölçümün doğrudan hatta mı, tankta mı, kanalda mı, yoksa bir yan akışta mı yapılacağı montajı belirler.
4. Kontrol sistemine bağlantı: Ölçüm değerinin bir göstergede mi okunacağı, yoksa kontrol sistemine mi aktarılacağı ve sistemin hangi sinyali beklediği.

Montaj ve bakımda nelere dikkat edilmeli?

Online pH elektrodu, prosesi temsil eden bir noktaya ya da ana prosesten ayrılan bir yan akışa yerleştirilmelidir. Elektrot kuru kalırsa doğru ölçmez; kurumuş elektrot, kullanılmadan önce üreticinin önerdiği saklama çözeltisinde bekletilmeli ve yeniden kalibre edilmelidir. Saf ya da deiyonize su saklama için uygun değildir. Elektrodu ayarlamakta zorlanma, kararsız okumalar ya da belirgin sürüklenme genellikle sensörün zarar gördüğünü gösterir. Bazen dikkatli bir temizlik sorunu giderir; gidermezse sensörün değiştirilmesi gerekebilir.

Sattığımız pH, ORP ve iletkenlik ölçüm cihazlarında sahada kontrol ve ayar yapıyoruz (kalibrasyon ayarı). Keşif, cihaz seçimi danışmanlığı, montaj ve devreye alma hizmeti de veriyoruz; devreye alma sırasında verdiğimiz eğitimde cihazın kullanımı, periyodik bakımı ve temizliği anlatılır. Analiz cihazlarının arıtma tesislerinde hangi noktalarda kullanıldığı su ve atık su arıtma bölümünde yer alır.