Manometre Nedir? Neyi Ölçer, Çeşitleri Nelerdir?

Manometre nedir?

Manometre, sıvı, gaz ya da buhar basıncını ölçüp değeri kadranında ya da ekranında gösteren alettir. Sözcük Türkçeye Fransızca “manomètre” sözcüğünden geçmiştir. TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fizik terimi olarak yer alır ve Türkçe karşılığı “basıölçer”dir; sözlük basıölçeri akışkanların basıncını ölçen araç olarak tanımlar. Gündelik dilde basınç saati, basınç göstergesi, bar saati ya da bar göstergesi diye de anılır.

Endüstride kullanılan mekanik manometreler, ölçüm elemanı elastik olan basınç ölçüm aletleridir. Uygulamaya göre bu eleman bir Bourdon tüpü, bir diyafram ya da bir kapsüldür. İbreyi hareket ettiren basıncın kendisidir; pil, besleme ya da kablo gerekmez.

Avrupa’da Bourdon tüplü manometrelerin boyutlarını, metrolojisini, gerekliliklerini ve deneylerini EN 837-1, diyaframlı ve kapsüllü manometrelerinkini EN 837-3 belirler. EN 837-1; 40 ile 250 anma çapı arasındaki ve 1.600 bar’a kadar olan basınç, vakum ve bileşik (basınç ve vakum) göstergelerini kapsar. Sıvı dolgulu göstergeler kapsamdadır, elektrik kontaklı göstergeler değildir.

Basınç türleri ve diğer basınç ölçüm aletleri basınç ölçer nedir rehberinde anlatılır; bu rehber manometrenin kendisine odaklanır.

Manometre neyi ölçer?

Manometre, bağlandığı hattaki ya da kaptaki akışkanın basıncını ölçer. Türüne göre gösterge (relatif) basıncını, atmosfer basıncının altındaki basıncı (vakum), iki nokta arasındaki fark basıncını ya da mutlak basıncı gösterir. Gösterge basıncı ölçen bir manometre ortam havasının basıncını sıfır kabul eder; bu yüzden atmosfere açıkken sıfırı gösterir.

EN 837’ye göre hazırlanmış bir üretici föyünde tercih edilen basınç birimi bar’dır ve standart skala aralıkları şöyle sıralanır:

• Basınç (bar): 0-0,6, 0-1, 0-1,6, 0-2,5, 0-4, 0-6, 0-10, 0-16, 0-25 bar ve aynı dizide 0-1.600 bar’a kadar.
• Düşük basınç (mbar): aynı sayı dizisiyle 0-1 mbar’dan 0-600 mbar’a kadar.
• Vakum: -0,6…0 bar ve -1…0 bar.
• Basınç ve vakum (bileşik skala): -1…+0,6 bar’dan -1…+24 bar’a kadar.

Basınç skalalarının üst değerleri 1; 1,6; 2,5; 4 ve 6 sayılarının ondalık katlarıdır. Örneğin “10 bar manometre”, skalası 0-10 bar olan manometredir; mbar skalalı manometreler ise düşük basınçlar içindir. Vakum ölçen göstergelerde ibre, vakum arttıkça saat yönünün tersine döner.

Kadranlarda bar dışında psi gibi birimler de kullanılır; dijital manometrelerde değer bar, psi ya da MPa olarak gösterilebilir. 1 bar tam olarak 100 kPa’dır ve yaklaşık 14,5 psi eder. Başka birimlerdeki karşılığı basınç ölçü birimi çevirici verir.

Manometre nasıl çalışır?

Mekanik manometre, basıncın elastik ölçüm elemanında yarattığı küçük biçim değişimini bir mekanizmayla büyütüp ibreye aktararak çalışır. Ölçüm elemanına göre ayrıntı değişir:

• Bourdon tüplü manometre: Gövdenin içinde kıvrık bir tüp vardır ve akışkan bu tüpün içine girer. Basınç arttıkça tüp açılmaya çalışır; ucundaki hareket bir bağlantı kolu ve dişli segment üzerinden mekanizmaya, oradan kadrandaki ibreye iletilir. EN 837-1 tüpün dairesel, spiral ve sarmal biçimlerini kapsar.
• Diyaframlı manometre: Ölçüm elemanı ince, dalgalı (oluklu) bir metal disktir. Basınç diski esnetir, diske bağlı bir itme çubuğu bu hareketi mekanizmaya aktarır ve ibre döner. Akışkan diyaframın önünde kalır, gövdenin içine girmez.
• Kapsüllü manometre: İki oluklu diskten oluşan kapsül, bir üreticinin verilerine göre diyaframın inemediği 25 mbar’ın altındaki aralıklarda da ölçer.

Dijital manometre ise elastik eleman yerine elektronik bir sensörle ölçtüğü için enerji ister; mekanik göstergeyle karşılaştırması basınç ölçer rehberindedir.

Manometre çeşitleri nelerdir?

Manometreler ölçüm elemanına, gövde yapısına ve ölçtükleri basınca göre ayrılır. Başlıca türler şunlardır:

• Bourdon tüplü manometre: Uygulamaların büyük çoğunluğunu karşılayan türdür; kristalleşen ya da çok viskoz akışkanlarda yerini diyaframlı türe bırakır. Bir üreticinin yelpazesinde skala aralıkları 0-0,6 bar’dan 0-6.000 bar’a kadar uzanır.
• Diyaframlı manometre: Bourdon tüplü manometrenin sınırına gelindiğinde kullanılır: agresif, viskoz, kristalleşen, kirli ya da sıcak akışkanlar ve 25 mbar’a kadar inen düşük basınçlar. Diyafram aşırı basınçta üst flanşa yaslanabildiği için dayanımı yüksektir; bir üretici, standart diyaframlı manometrelerinin beş kat aşırı basınca dayandığını belirtir. Agresif akışkanlara karşı ölçüm elemanı PTFE ya da altın gibi malzemelerle kaplanabilir.
• Kapsüllü manometre: Çok düşük basınçlar içindir; bir üreticide skala aralığı 0-2,5 mbar ile 0-600 mbar arasındadır. Aynı üretici, girişi çok dar olan bu türü agresif olanlar dahil kuru gazlarla sınırlar. Mutlak ve fark basınç ölçen tipleri de vardır.
• U borulu (sıvı sütunlu) manometre: İçinde sıvı bulunan U biçimli bir borudur. Bir kolu ölçülen sisteme bağlanıp diğeri atmosfere açık bırakılırsa iki koldaki sıvı yüksekliği farkı (h) gösterge basıncını verir: p = ρgh. Ölçülen basınç atmosferin altındaysa gösterge basıncı negatif çıkar. Sıvı olarak genellikle su ya da cıva kullanılır; su duyarlılığı artırır, cıva daha yüksek basınçlar içindir. Okuma uzunluk birimiyle de yapılabilir: 100 mm’lik su sütunu farkı yaklaşık 9,8 mbar’dır.
• Sıvı dolgulu (gliserinli) manometre: Gövdesi sıvıyla doldurulmuş manometredir; aşağıda ayrıca anlatılır.
• Vakum ve bileşik skalalı manometre: Vakum manometresi atmosfer altındaki basıncı -1…0 bar gibi negatif bir skalayla gösterir. Bir hatta hem basınç hem vakum oluşabiliyorsa bileşik (compound) skalalı manometre seçilir; aynı kadranda örneğin -1…+9 bar aralığını gösterir.
• Fark basınç manometresi: Bir sistemin iki noktasından alınan basınçların farkını kadranda okutur. Bourdon tüplü, diyaframlı ve kapsüllü türlerin fark basınç ölçen tipleri vardır.
• Kontaklı ya da çıkış sinyalli manometre: Bazı Bourdon tüplü manometreler şalter kontaklı ya da elektrik çıkış sinyalli olarak da üretilir.

Gliserinli manometre neden kullanılır?

Gliserinli manometre, titreşimin, basınç dalgalanmasının (pulsasyon) ya da ani basınç sıçramalarının olduğu yerlerde kullanılır; gövdeyi dolduran gliserin ölçüm mekanizmasını sönümler, ibrenin titremesini önler ve okumayı kolaylaştırır.

Kuru gövdeli bir manometrede uzun süren titreşim ve pulsasyon, mekanizmadaki ince bağlantı kollarını, dönme noktalarını ve pinyonu aşındırır; bir üretici bunu manometre arızalarının başlıca nedeni olarak gösterir. Ani basınç sıçramaları ise ibreyi bükebilir, hatta kırabilir. Sıvı dolgu bu etkileri sönümler; ayrıca:

• Mekanizmayı yağlar ve aşınmayı azaltır.
• Gövde kapalı olduğu için camın arkasında buğulanmayı, soğukta da mekanizmanın buzlanmasını önler.

Dolgu sıvısı seçimi büyük ölçüde ortam sıcaklığına bağlıdır. Gliserin genellikle viskozitesi en yüksek dolgu olduğu için en etkili sönümleyici sayılır ve ılıman sıcaklıklarda kullanılır; çok soğuk ortamlar için silikon yağı tercih edilir. Üreticilerin gliserin için verdiği sınırlar birbirinden farklıdır: biri gliserinin -20 °C’nin altında kullanılmamasını söyler, diğeri yaklaşık -7 °C’nin altında göstergenin tolerans içinde kalmasının etkilenebileceğini ve yaklaşık 66 °C’nin üstünde gliserinin renk değiştirip okumayı zorlaştırabileceğini belirtir. Oksijen ve klor gibi reaktif ya da oksitleyici gazlarda kimyasal olarak etkisiz, halokarbon esaslı bir yağ kullanılır. Sıvı dolgunun istenmediği uygulamalar için mekanizması sönümlü manometreler de vardır.

Manometre hassasiyet sınıfı nedir?

Manometre hassasiyet sınıfı (doğruluk sınıfı), göstergede izin verilen en büyük hatayı skala aralığının yüzdesi olarak belirtir ve kadranın üzerinde yazılıdır. EN 837-1 sınıfları skala boyunca geçerli ± yüzde değerleri olarak tanımlar (ibre durdurucusu olanlardaki istisna aşağıdadır); hata sınırı okunan değere göre değil, skala aralığına göre hesaplanır.

EN 837’ye göre hazırlanmış bir üretici föyünde sınıflar ve her sınıfın verildiği anma çapları (NS, mm cinsinden gövde çapı) aşağıdaki gibidir; hata sınırları 20 °C referans sıcaklıkta geçerlidir. Üçüncü sütun, 0-10 bar skalalı bir manometre için bizim hesapladığımız hata sınırıdır.

Sınıf	Hata sınırı (skala aralığının yüzdesi)	0-10 bar skalada hata sınırı	Sınıfın verildiği anma çapları (mm)
0,1	±%0,1	±0,01 bar	250
0,25	±%0,25	±0,025 bar	160, 250
0,6	±%0,6	±0,06 bar	160, 250
1	±%1	±0,1 bar	63, 80, 100, 160, 250
1,6	±%1,6	±0,16 bar	40, 50, 63, 80, 100, 160, 250
2,5	±%2,5	±0,25 bar	40, 50, 63, 80, 100
4	±%4	±0,4 bar	40, 50, 63, 80

Tabloya göre 0,6 ve daha hassas sınıflar yalnız 160 ve 250 mm çaplı göstergelerde verilir; tanım gereği de hata sınırı skala aralığıyla birlikte büyür. Aynı üreticiye göre plastik gövdeli manometrelerde sınıf 4 ya da 2,5; krom çelik ya da paslanmaz çelik gövdelilerde 1,6 ya da 1,0’dır. Test manometrelerinde 0,6, 0,25 hatta 0,1 sınıfı kullanılır.

Hata sınırı skalanın her noktasında aynı olduğu için düşük okumalarda, okunan değere oranla büyür. 0-10 bar skalalı, 1,6 sınıfı bir manometre 8 bar okurken ±0,16 bar’lık hata okunan değerin %2’sidir; 2 bar okurken aynı hata okunan değerin %8’ine çıkar. Üreticinin verdiği örnekte de 0-100 bar skalalı, 1,0 sınıfı bir manometrenin izin verilen hatası skalanın her yerinde 1 bar’dır. Bu yüzden skala gereğinden büyük seçilmemelidir.

Sıfır noktasında ibre durdurucusu olan manometrelerde sınıf, skala aralığının %10’u ile %100’ü arasında geçerlidir; serbest sıfır noktalı manometrelerde %0 ile %100 arasında.

Manometre nasıl seçilir?

Manometre seçimi ölçülecek basınçla başlar: skala aralığı çalışma basıncına, hassasiyet sınıfı ve gösterge çapı okuma ihtiyacına, bağlantı ve malzeme ise tesisata ve akışkana göre belirlenir:

1. Skala aralığı: Çalışma basıncı skalanın ortalarına düşmelidir. Bir üretici, ASME B40.100’e dayanarak skalanın çalışma basıncının yaklaşık iki katı seçilmesini ve çalışma basıncının skalanın %25-%75 bandında kalmasını önerir; basınç dalgalanıyorsa en yüksek değer skalanın yarısını geçmemelidir. Örneğin çalışma basıncı 4 bar olan bir hatta iki kat 8 bar eder; en yakın standart skala 0-10 bar’dır ve 4 bar bu skalanın %40’ıdır.
2. Aşırı basınç: Aynı üreticiye göre bir manometrenin dayanabileceği en yüksek basınç, aralığına göre skala üst değerinin 1,3 ila 1,5 katıdır: 0-10 bar skalada 13-15 bar.
3. Hassasiyet sınıfı: Uygulamanın gerektirdiği doğruluğa göre seçilir; hata sınırı skala aralığının yüzdesidir.
4. Gösterge çapı: EN 837-1’de manometre büyüklüğü milimetre cinsinden gövde çapıyla anılır; EN 837’ye göre hazırlanmış bir üretici föyündeki anma çapları 40, 50, 63, 80, 100, 160 ve 250 mm’dir. Çapı belirleyen en önemli etken, göstergeyi okuyacak kişinin uzaklığıdır. Bir üreticinin denemesinde 3½ inçlik (yaklaşık 89 mm) kadranı okumak yaklaşık 2,4 metreden sonra zorlaşmış, yaklaşık 3,7 metrede gösterge belirtilen doğrulukla okunamamıştır. Aynı üretici çoğu proses uygulaması için 100-160 mm çapları yaygın olarak gösterir. Hassas sınıflar da büyük çap ister.
5. Bağlantı yeri ve dişi: Boruya doğrudan takılan manometrelerde bağlantı alttan, merkezden arkadan ya da alttan arkadan olabilir; pano tipi manometreler merkezden arkadan ya da alttan arkadan bağlanır. Diş tipi (G ya da NPT gibi) ve ölçüsü tesisattaki karşılığına uymalıdır.
6. Islak parça malzemesi: Akışkana değen malzeme akışkanla uyumlu olmalıdır. Bir üreticiye göre basınçlı hava, su ya da yağ gibi nötr akışkanlarda bakır alaşımlı ölçüm sistemi yeterlidir; çok viskoz olmayan ve kristalleşmeyen agresif akışkanlarda ve agresif ortamlarda paslanmaz çelik manometreler uygundur. Uyumlu bir malzeme seçilemiyorsa araya diyafram contası konur. Islak parça malzemesi çoğu zaman kadranda ya da bağlantı soketinin üzerinde yazılıdır.
7. Sıcaklık: Manometreler belirli bir sıcaklık aralığında kullanılmak üzere üretilir; akışkan ve ortam sıcaklığı bu aralıkta kalmalıdır. Buhar hatlarında sifon, aşırı sıcak akışkanlarda diyafram contası kullanılır.
8. Titreşim ve pulsasyon: Gliserinli manometre, darbe sönümleyici ya da iğneli vana ile okuma kararlı hale getirilir.

Manometre musluğu, sifon ve darbe sönümleyici ne işe yarar?

Bu aksesuarlar manometre ile proses arasına takılır; manometreyi prosesten ayırmaya, sıcak akışkandan ve basınç darbelerinden korumaya yarar.

• Manometre musluğu: Manometrenin kapama elemanıdır. Kolunun konumuna göre manometre basınç altında çalışır, basınçsız hale getirilir (havalandırılır) ya da akışkan dışarı boşaltılır. Musluğun dayanabileceği basınç sınırlıdır; daha yüksek basınçlarda manometre vanası kullanılır. Test bağlantılı musluklarda işletme manometresinin yanına bir test manometresi de aynı anda hatta bağlanabilir.
• Kapama vanaları ve manifoldlar: Bir üreticiye göre cihazın, proses akışkanı kaybedilmeden bakım, kalibrasyon ya da değişim için sökülmesini sağlar; blok ve tahliye düzeni sökmeden önce sıkışan basıncı boşaltır. Fark basınç cihazlarında üç ya da beş valfli manifoldlar iki tarafın basıncını eşitlemeye de yarar.
• Sifon: Manometreyi sıcak akışkandan koruyan, ısıyı dağıtan küçük bir boru düzeneğidir. Buhar hatlarında, kıvrımında tutulan yoğuşma suyu buharın manometreye doğrudan ulaşmasını önleyen bir engel oluşturur; bu yüzden sifon takılmadan önce suyla doldurulur. Domuz kuyruğu (pigtail) biçimli sifon dikey borular için yapılır, halka (coil) biçimli sifon ise dikey ya da yatay borularda kullanılabilir.
• Darbe sönümleyici (snubber) ve iğneli vana: Darbe sönümleyici, akışkanın geçişini kısıtlayarak pulsasyonu manometreye ulaşmadan azaltır. İğneli vana ise manometreye giden açıklığın boyutunu değiştirerek pulsasyonu bastırır.
• Aşırı basınç koruyucu: Ayarlanan basınçta kendiliğinden kapanıp manometreyi korur, basınç güvenli düzeye inince yeniden açılır.
• Diyafram contası: Aşırı sıcak ya da agresif akışkanın Bourdon tüpüne ulaşmasını engelleyen bir ön parçadır; tek başına bir ölçüm aleti değildir. Kılcal boruyla birlikte kullanıldığında manometre ölçüm noktasından ayrılıp okunabileceği bir yere alınabilir. Bir üreticiye göre diyafram contalı Bourdon tüplü düzenekler 0,6 bar’ın altındaki basınçları ölçemez; bu aralıkta diyaframlı manometre daha uygundur.

Bir üreticiye göre darbe sönümleyici, iğneli vana, sifon ve aşırı basınç koruyucu okumanın yanıt süresini etkileyebilir ama doğruluğu değiştirmez. İstisna diyafram contasıdır: dolgu sıvısını yerinden oynatmak için ek basınç gerektiğinden doğruluğu etkileyebilir.

Manometre testi ve kalibrasyonu nasıl yapılır?

Manometre testi, manometrenin gösterdiği değerin daha doğru bir referansla karşılaştırılmasıdır; kalibrasyonda bu karşılaştırma skala boyunca dağıtılmış noktalarda yapılır. Manometreler zamanla doğruluk kaybeder: kullanılmasa bile kalibrasyonu süresiz geçerli kalmaz, mekanik aşınma da zamanla sapmaya yol açar. Uygulamada izlenen adımlar şunlardır:

1. Sıfır kontrolü: Musluk kapatılıp manometre havalandırıldığında, gösterge basıncı ölçen bir manometre sıfırı göstermelidir.
2. Referansla karşılaştırma: Karşılaştırma düzeneğinin (komparatör) bir girişine referans manometre, diğerine test edilen manometre bağlanır. Pompa ile basınç verilir; test edilen manometre skaladaki bir değeri gösterdiğinde referansın okuduğu basınç alınır. Bir üreticiye göre kullanıcıların çoğu, özellikle ibreli manometrelerin skaladaki tam değerlerde kalibre edilmesini tercih eder. Ölçüm noktaları skala boyunca eşit dağıtılır ve manometre sahada takılı olduğu konumda (dikey ya da yatay) bağlanır.
3. Referansın doğruluğu: Bir üreticinin aktardığı ASME önerisine göre referans, test edilen manometreden en az dört kat daha doğru olmalıdır. Örneğin 0-10 bar skalalı, 1 sınıfı bir manometrenin hata sınırı ±0,1 bar’dır; referansın ±0,025 bar ya da daha iyi olması gerekir.
4. Ölü ağırlık test cihazı: Alanı bilinen bir pistonun üzerine kalibre edilmiş ağırlıklar konur; içteki pompa ya da vidalı presle basınç verilir ve piston yüzmeye başladığında oluşan basınç, ağırlıkların toplamına karşılık gelir (basınç = kuvvet / alan). Test edilen manometrenin okuduğu değer bu basınçla karşılaştırılır. Kuvvet, kütle ile yerel yerçekimi ivmesinin çarpımı olduğundan cihazın kullanıldığı yerin yerçekimi hesaba katılır.
5. Sahada test: Basit kalibrasyonlar sahada, referans olarak hassas bir dijital manometreyle yapılabilir; test bağlantılı musluk bu iş için test manometresini hatta bağlamaya imkân verir.

Sapma izin verilen sınırı aşıyorsa manometre ayarlanır, onarılır ya da değiştirilir.

Kalibrasyon periyodu için herkese uyan tek bir değer yoktur. Bir üreticiye göre aralığı hiçbir kuruluş belirlemez, sorumluluk kullanıcıdadır; kontrol için genellikle 12 ayda bir önerilir, kararsız ya da zorlu koşullarda aralık kısaltılır. Başka bir üretici, uzun süre depoda kalmış manometrelerin montajdan önce kalibre edilmesini de tavsiye eder.

Manometre ile barometre arasındaki fark nedir?

Manometre bir akışkanın, yani borudaki ya da kaptaki sıvının, gazın veya buharın basıncını ölçer; barometre ise havanın, yani atmosferin kendi basıncını ölçer. TDK’de manometrenin karşılığı “basıölçer”, barometrenin karşılığı ise bitişik yazılan “basınçölçer”dir; sözlük barometreyi hava basıncını ölçerek yer yükseltilerini ve hava değişimlerini tespit etmek için kullanılan alet olarak tanımlar.

Cıvalı barometre, tek bir cıva sütunuyla atmosfer basıncını ölçer ve gösterge basıncı değil, atmosfer basıncının kendisini verir. Bir kolu atmosfere açık U borulu manometre ise ölçülen basıncın atmosfere göre farkını, yani gösterge basıncını verir.

Gösterge basıncı ölçen bir manometre hava basıncının kendisini göstermez; atmosfere açıkken sıfır okur. Mutlak basınç gerekiyorsa okunan değere o anki atmosfer basıncı eklenir.

Manometre ile basınç transmitteri arasındaki fark nedir?

Manometre (basınç saati ya da basınç göstergesi) basıncı ölçüldüğü yerde, kadranında gösterir; basınç transmitteri ise basıncı elektrik sinyaline çevirip uzaktaki bir alıcıya, örneğin bir göstergeye ya da kontrol sistemine gönderir. Elektrik çıkışı olmayan mekanik bir manometre enerji gerektirmez ama değeri yalnız yanına giden kişi görür; transmitter besleme gerilimiyle çalışır ve değeri kontrol odasına taşır.

Değerin uzaktan izlenmesi ya da kontrol sisteminde alarm veya kumanda için kullanılması gerekiyorsa manometrenin yerine ya da yanına bir basınç transmitteri konur. Transmitterin çıkışı 4-20 mA gibi bir akım sinyali, 0-10 V gibi bir gerilim sinyali ya da dijital bir sinyaldir. Akım sinyali parazite ve gürültüye gerilim sinyalinden daha dayanıklıdır ve daha uzağa taşınabilir. Akım döngüsünün ayrıntıları 4-20 mA sinyal nedir, sensör, transdüser ve transmitter terimlerinin farkı transmitter nedir rehberlerinde anlatılır.

Sürekli bir değere değil, yalnız ayarlanan basınçta bir devrenin açılıp kapanmasına ihtiyaç varsa basınç şalteri yeterlidir.

Değerin hem sahada okunması hem de uzağa iletilmesi gereken yerlerde göstergeli bir transmitter iki işi birlikte yapar. Befa ürünlerinden Smart Basınç Transmitteri T2906-G LCD göstergeli tipiyle basıncı sahada da gösterir; 2 telli 4-20 mA çıkış ve HART dijital haberleşme seçeneğiyle değeri uzağa iletir, relatif ve sızdırmaz relatif basınçta kullanılır. Basınç Transmitteri BPT15 2 telli 4-20 mA ya da 3 telli 0-10 V gibi analog çıkışlar verir; relatif, mutlak ve sızdırmaz relatif basınç ölçer ve sıfır ile aralık (span) ayarı yapılabilir. Diğer modeller için basınç transmitteri sayfasına bakın.

Manometrenin gösterdiği değeri kontrol sistemine taşımak istiyorsanız ölçüm noktasının akışkanını, sıcaklığını, basınç aralığını ve bağlantı ölçüsünü bize iletin; uygun basınç transmitterini birlikte seçelim. Cihaz seçimi danışmanlığı hizmetlerimiz arasındadır.